کمانه/ یادداشت مدیر مسئول خدیجه غزانی: هفته دولت که میرسد، دوباره فصل گزارشها آغاز میشود از افتتاح طرحها و پروژهها گرفته تا بیان آمارها، دستاوردها و .... . گزارش عملکرد مدیران، البته امری ضروری است مردم حق دارند بدانند مسئولان در یک سال گذشته چه کردهاند و منابع کشور چگونه هزینه شده است.اما شاید امروز، بیش از هر زمان دیگری، لازم باشد یک سؤال ساده را هم به این گزارشها اضافه کنیم: این عملکرد چه تغییری در زندگی مردم ایجاد کرده است؟
جامعه امروز با شرایطی متفاوت از بسیاری از سالهای گذشته روبهروست. کشور در بیش از یک سال اخیر، روزهای سختی را پشت سر گذاشته، از جنگ گرفته تا از دست رفتن جان شماری از مردم و مسئولان کشور. در چنین شرایطی، یکی از نخستین وظایف مدیریت عمومی، فقط اداره امور روزمره نیست، حفظ و تقویت آرامش روانی و اجتماعی مردم نیز بخشی از کارنامه مدیریت کشور است.
بنابراین شاید در هفته دولت امسال بد نباشد در کنار گزارش ساخت جاده، افتتاح پروژه، میزان اعتبار جذبشده و تعداد جلسات برگزارشده، از مدیران پرسیده شود،برای کاهش اضطراب و نگرانی مردم چه کردهاید؟برای حفظ امید اجتماعی چه برنامهای داشتهاید؟برای اینکه خانوادهها احساس کنند آینده قابل پیشبینیتری در انتظارشان است، چه تدبیری اندیشیدهاید؟و مهمتر از همه، برای عبور از فشارهای اقتصادی و ایجاد زمینه رشد و رونق چه اقدام عملی و خلاقانهای انجام شده است؟
این پرسشها از آن جهت اهمیت دارد که مردم امروز فقط با یک مسئله اقتصادی مواجه نیستند فشار اقتصادی به تدریج میتواند خود را در شکل نگرانی، ناامیدی، کاهش اعتماد، فرسودگی روانی و حتی کاهش مشارکت اجتماعی نشان دهد.
وقتی هزینههای زندگی افزایش پیدا میکند و خانوادهها برای تأمین نیازهای معمول خود با دشواری بیشتری مواجه میشوند، دیگر نمیتوان با ادبیات تکراری سالهای گذشته، همان گزارشهای همیشگی را ارائه کرد و انتظار داشت جامعه نیز همان برداشت گذشته را داشته باشد.
جامعه تغییر کرده و طبیعتاً زبان گزارش عملکرد هم باید تغییر کند
صرفهجویی، همراهی مردم و مدیریت مصرف، موضوعاتی ضروری هستند اما اگر بخش مهمی از پیامهای مدیریتی به مردم این باشد که کمتر مصرف کنند، کمتر استفاده کنند، خود را برای محدودیتهای احتمالی آماده کنند و منتظر شرایط سختتری باشند، این سؤال ایجاد میشود که سهم مدیریت و سیاستگذاری در ایجاد آرامش و بهبود شرایط کجاست؟
مردم حق دارند بدانند در کنار توصیه به صرفهجویی، چه برنامهای برای افزایش تولید، رونق اقتصادی، حمایت از کسبوکارها، تثبیت بازار، افزایش فرصتهای شغلی و کاهش نااطمینانی اقتصادی در حال اجراست.
نمیتوان از مردم انتظار داشت همیشه خود را با شرایط جدید تطبیق دهند، اما درباره اینکه مدیریت کشور برای تغییر خودِ شرایط چه کرده است، کمتر سخن گفت.
حتی در موضوعاتی مانند احتمال محدودیت انرژی، تغییر سهمیهها یا نوسانات بازار ارز و طلا، مسئله فقط خودِ خبر نیست نحوه انتقال پیام نیز اهمیت دارد. جامعهای که از آینده اقتصادی خود مطمئن نیست، بیش از هر چیز به اطمینان، صداقت و توضیح روشن نیاز دارد نه اینکه مدام با مجموعهای از احتمالات نگرانکننده روبهرو شود.
این نگاه به معنای نادیده گرفتن مشکلات واقعی کشور نیست. اتفاقاً برعکس مردم زمانی بیشتر با سیاستهای سخت همراه میشوند که احساس کنند تصمیمگیران نیز واقعیت زندگی آنان را میبینند و برای حل مسئله فقط از مردم انتظار همراهی ندارند.
شاید وقت آن رسیده باشد که گزارش عملکرد مدیران را از گزارش فعالیت به گزارش اثر فعالیت نزدیک کنیم. اینکه چند جلسه برگزار شده، چند نامه ارسال شده و چند پروژه افتتاح شده، بخشی از کارنامه است اما همه ی کارنامه نیست.
کارنامه واقعی مدیریت را باید در حال مردم دید
در میزان امید یک جوان به آینده، در توان یک خانواده برای اداره زندگی، در احساس امنیت روانی مردم، در اعتماد آنان به آینده، در وضعیت کسبوکارهای کوچک، در قدرت خرید خانوادهها و در این احساس ساده که فردا میتواند بهتر از امروز باشد
هفته دولت میتواند فرصتی باشد برای اینکه مدیران فقط از آنچه انجام دادهاند نگویند بلکه صادقانه بگویند برای سختیهایی که مردم تحمل کردهاند چه کردهاند و برای سختیهایی که ممکن است پیش رو باشد چه برنامهای دارند. گزارش عملکرد زمانی برای مردم معنا پیدا میکند که از پشت تریبونها و صفحات گزارش بیرون بیاید و در زندگی روزمره آنان دیده شود.شاید مهمترین شاخص عملکرد یک مدیر در شرایط امروز، تعداد پروژههای افتتاحشده نباشد بلکه این باشد که آیا مردم در پایان دوره مسئولیت او، آرامش بیشتر، امید بیشتر و چشمانداز روشنتری نسبت به آینده دارند یا نه.
و این شاید مهمترین سؤالی باشد که در هفته دولت باید از همه مدیران پرسید: از میان همه آنچه گزارش میکنید، کدام بخش را مردم در زندگی خود احساس کردهاند؟