کمانه/ سرویس فرهنگی: احمد محمودزاده رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با خبرنگار فارس درباره فعالیت و تبلیغات مؤسسات آموزشی فاقد مجوز، برنامههای توانمندسازی معلمان و دانشآموزان مدارس غیردولتی، توسعه آموزشهای فنیوحرفهای، آمار مدارس و مراکز غیردولتی، مدارس هیئتامنایی و وضعیت شهریه مدارس توضیحاتی ارائه کرد.
* تبلیغ مؤسسات آموزشی فاقد مجوز در صداوسیما ممنوع است
با مؤسسات آموزشی و کنکوری که در فضای مجازی و رسانهها تبلیغ میکنند اما مجوز ندارند، چه برخوردی داشتهاید؟
توصیه من به صداوسیما این است که مؤسساتی را که از آموزش و پرورش مجوز ندارند، تبلیغ نکند. بر اساس ماده ۲ قانون تأسیس مدارس و مراکز غیردولتی، برای تمام فعالیتهایی که برای جمعیت زیر ۲۰ سال در حوزههای آموزشی، تربیتی، پرورشی، فنیوحرفهای و تربیت بدنی انجام میشود، باید از آموزش و پرورش مجوز دریافت شود.
هر مؤسسهای که قرار است برای جمعیت دانشآموزی تبلیغ داشته باشد، اگر تبلیغ آن از سانه ملی به صورت کشوری و سراسری انجام میشود، باید از سازمان مدارس و مراکز غیردولتی مجوز این کار را داشته باشد. فرمی که برای تبلیغ ارائه میشود باید دارای مُهر سازمان مدارس و مراکز غیردولتی باشد و رسانه ملی نیز بر اساس این مجوز، تبلیغ مؤسسه را در شبکههای سراسری پخش کند.
اگر تبلیغ در شبکه استانی انجام میشود، این مجوز باید از اداره کل آموزش و پرورش استان دریافت شود.
خواهش ما از صداوسیما این است که مؤسسات غیرمجاز را تبلیغ نکند. فهرست این مؤسسات غیرمجاز را هم به صداوسیما و هم به دستگاههایی که باید با آنها برخورد کنند، ارائه کردهایم و انتظار داریم که به سرعت با آنها برخورد شود.
پس فهرست مؤسساتی که فاقد مجوز هستند، مشخص است؟
بله، این فهرست در اختیار ما هست و چند مورد از مؤسساتی که تبلیغات آنها از صداوسیما پخش میشود نیز در این فهرست قرار دارند. مؤسسات فاقد مجوز شامل تاملند، احمدی راد، میلاد ناصحزاده، کیسان، آکادمی مهر، رایان کلاس، کارنامه خرد، کنکور اپ، کنکور، سکو، پرش، تیمزبان، آلفا و اف ریاضی است که هیچکدام از این مؤسسات مجوز آموزش و پرورش را ندارند و بنابراین حق ندارند در صداوسیما تبلیغ کنند.
از خانوادهها میخواهیم نسبت به تبلیغات این مؤسسات آگاهی داشته باشند و به آنها اعتماد نکنند و فرزندان خود را در این مؤسسات ثبتنام نکنند؛ چراکه این مؤسسات مجوز آموزش و پرورش را ندارند و ممکن است ادامه تحصیل دانشآموزان در آینده با مشکل مواجه شود و عنوان غیرمجاز برای آنها ایجاد شود.
ما نیز حتماً در اسرع وقت، با توجه به پیگیریهایی که در زمینه پلمب این مؤسسات انجام دادهایم، موضوع را دنبال خواهیم کرد.
آموزش هوش مصنوعی به ۲۱۰ هزار معلم مدارس غیردولتی
یکی از برنامههای مهم سازمان، آموزش هوش مصنوعی به معلمان و دانشآموزان مدارس غیردولتی است. این طرح در چه مرحلهای قرار دارد؟
آموزش هوش مصنوعی را از اسفندماه سال گذشته آغاز کردیم. جامعه هدف ما در این طرح حدود ۲۱۰ هزار معلم مدارس غیردولتی و حدود یک میلیون دانشآموز در پایههای هفتم، هشتم، نهم و دهم است.
برای دانشآموزان چهار مرحله آموزشی و برای معلمان سه مرحله آموزشی در نظر گرفته شده است. بخشی از این آموزشها به صورت مجازی و بخشی نیز به شکل حضوری برگزار میشود.
برای اجرای بهتر این برنامه، کشور را به پنج قطب تقسیم کردیم و در برنامههای افتتاحیه و اختتامیه این قطبها نیز حضور داشتیم.
در مرحله نخست، آموزشهای پایه هوش مصنوعی برای همه معلمان ارائه میشود تا معلمان با مفاهیم و کاربردهای این فناوری آشنا شوند و بتوانند از ظرفیت هوش مصنوعی در فرآیند آموزشی خود استفاده کنند.
برای دانشآموزان نیز آموزشهایی در حوزه هوش مصنوعی و برنامهنویسی در نظر گرفته شده است. در این برنامه، دانشآموزان با ابزارهایی مانند اسکرچ و پایتون آشنا میشوند تا علاوه بر شناخت مفاهیم هوش مصنوعی، مهارتهای عملی و برنامهنویسی را نیز فرا بگیرند.
تربیت ۵۰۰ مربی و راهبر برای ادامه آموزشها
آیا این آموزشها صرفاً برای یک دوره اجرا میشود یا ادامه خواهد داشت؟
نگاه ما این است که این برنامه یک فعالیت مقطعی نباشد. در کنار آموزش معلمان و دانشآموزان، حدود ۵۰۰ مربی و راهبر نیز تربیت میشوند تا بتوانند این آموزشها را در ادامه مسیر دنبال کنند.
در پنج قطب آموزشی، حدود ۲۰۰ دانشآموز برتر از هر قطب شناسایی میشوند که در مجموع حدود هزار دانشآموز را شامل میشود. این دانشآموزان آموزشهای تخصصیتری در حوزه هوش مصنوعی، اسکرچ و پایتون دریافت میکنند.
هدف این است که دانشآموزان علاوه بر آموزشهای نظری، مهارتهایی کسب کنند که بتوانند در آینده در مسیر اشتغال و اقتصاد دیجیتال از آنها استفاده کنند؛ موضوعی که در برنامه هفتم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است.
۵۰۰ مربی و راهبر نیز قرار است آموزشهای هوش مصنوعی را در مدارس ادامه دهند و از طریق معلمان، این آموزشها به دانشآموزان منتقل شود.
بنابراین این برنامه قرار است در سالهای تحصیلی آینده نیز ادامه پیدا کند و به عنوان یکی از برنامههای اصلی آموزش و توانمندسازی مدارس غیردولتی دنبال شود.
نکته مهم دیگر این است که این آموزشها برای دانشآموزان و معلمان رایگان است و با همکاری وزارت ارتباطات و معاونت علمی رئیسجمهور انجام میشود.
آموزشهای تخصصی برای آمادهسازی معلمان
غیر از هوش مصنوعی، چه آموزشهایی برای توانمندسازی معلمان مدارس غیردولتی در نظر گرفته شده است؟
: یکی از برنامههای جدی ما، ایجاد و تقویت اجتماعات یادگیری در سطح مدرسه، منطقه و استان است. این اجتماعات بیشتر بر مبنای محتوای کتابهای درسی شکل میگیرد و با همکاری معاونتهای آموزشی انجام میشود.
به این شکل که معلمان یک پایه یا یک درس مشخص در یک مدرسه دور هم جمع میشوند و یک مدرس یا استاد متخصص، محتوای کتاب، مطالب جدید و تعاریف مربوط به آن درس را برای آنها تشریح میکند. همچنین مشکلات و چالشهایی که معلمان در کلاس درس با آن مواجه هستند، مطرح و بررسی میشود تا معلم با آمادگی بیشتری وارد کلاس شود.
در کنار این موضوع، سه برنامه جدی را نیز دنبال میکنیم. یکی از آنها طرح اتقان آموزش قرآن برای آموزگاران دوره ابتدایی است که با همکاری ستاد عالی قرآن و به صورت کشوری دنبال میشود.
برنامه دیگر، طرح توسعه و ترویج فرهنگ نماز است که با همکاری ستاد اقامه نماز برای معلمان دوره متوسطه اول و دوم اجرا میشود.
موضوع سوم نیز آموزش مشاوران مدارس است. در این برنامه بهویژه مدارس مناطق هدف در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی مورد توجه قرار گرفتهاند.
آموزش مشاوران برای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی
برنامه آموزش مشاوران مدارس با چه هدفی اجرا میشود؟
حدود ۱۰۰ منطقه آموزشی به عنوان مناطق هدف در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی در قالب طرح «نماد» مورد توجه قرار گرفتهاند. در مدارس غیردولتی نیز به ازای هر ۱۲ ساعت آموزشی دانشآموز، یک ساعت مشاوره باید ارائه شود. بنابراین لازم است مشاوران مدارس نیز آموزشهای لازم را دریافت کنند.
تمام مشاوران در قالب این برنامه تحت آموزش قرار میگیرند تا در سالهای آینده بتوانند در حوزه «نماد» و در فرایند شناسایی، پایش، پیشگیری و کاهش آسیبهای اجتماعی دانشآموزان نقش مؤثرتری داشته باشند.
محتوای آموزشی در اختیار استانها قرار گرفته و کار با کیفیت خوبی در حال انجام است. در این زمینه از ظرفیت دستگاهها و مجموعههای تخصصی مانند ستاد اقامه نماز و ستاد عالی قرآن نیز استفاده میکنیم و انتظار داریم واحدهای استانی این مجموعهها نیز در اجرای برنامهها همکاری داشته باشند.
آموزش باید از مدرسه به خانواده و دانشآموز منتقل شود
نتیجه این آموزشها چگونه به سایر اعضای مدرسه و خانوادهها منتقل میشود؟
یکی از نکات مهم این است که آموزش نباید در همان فردی که دوره را دریافت میکند، متوقف شود. مدل ما این است که یک فرد در مدرسه، بر اساس ظرفیتهای موجود و همکاری کمیتهها و دستگاههای مرتبط، آموزش لازم را دریافت کند و سپس این دانش در داخل مدرسه به سایر معلمان، مدیران، دانشآموزان و خانوادهها منتقل شود.
یعنی اگر یک معلم یا مدیر آموزش مناسبی دریافت کند، باید بتواند آن آموزش را در مدرسه توسعه دهد. در نهایت هدف این است که آموزشها از مدرسه به دانشآموز و خانواده نیز منتقل شود و یک زنجیره آموزشی شکل بگیرد.
تأکید بر ثبتنام دانشآموزان و توسعه آموزشهای فنیوحرفهای
با توجه به تأکید بر آموزش حضوری، وضعیت ثبتنام دانشآموزان چگونه است؟
خوشبختانه این کار در مدارس غیردولتی شروع شده است. با توجه به اینکه امسال همه ما تأکید داریم آموزش حتماً به صورت حضوری خواهد بود، از خانوادهها میخواهیم ثبتنام فرزندان خود را انجام دهند.
آماری که در حال حاضر دارم، بر اساس آمار سال گذشته، نشان میدهد حدود ۸۰ درصد ثبتنامها در این مدت انجام شده است. در مدت باقیمانده، بهویژه در دوره متوسطه، باید با محوریت آموزشهای فنیوحرفهای که مدنظر ماست، موضوع را دنبال کنیم.
3 اقدام جدید برای توسعه آموزشهای فنیوحرفهای
برای توسعه آموزشهای فنیوحرفهای در مدارس غیردولتی چه برنامهای دارید؟
امسال سه کار جدید در حوزه آموزشهای فنیوحرفهای ارائه کردهایم.
کار اول این است که با سازمان فنیوحرفهای به توافق رسیدهایم. دانشآموزانی که یک مهارت را آموزش دیدهاند، مورد آزمون قرار گیرند و برای آنها گواهی صادر شود. دانشآموزانی هم که آموزش ندیدهاند، آموزش ببینند تا هر دانشآموز پس از فارغالتحصیلی حداقل یک مهارت فنیوحرفهای داشته باشد.
دوم اینکه درباره آموزشهای هنرستانهای فنیوحرفهای در مدارس غیردولتی توافق کردهایم مدارسی که کارگاههای کیفی برای ارائه دروس مهارتی ندارند، با همکاری سازمان فنیوحرفهای، آموزشهای تئوری را در کلاس درس و عملیات عملی را در کارگاههای تخصصی سازمان فنیوحرفهای انجام دهند.
سوم اینکه تمامی مراکز فنیوحرفهای که از سازمان فنیوحرفهای مجوز دارند، در صورتی که قواعد و مقررات ما را در زمینه استقرار و نیروی انسانی رعایت کنند، میتوانند به هنرستانهای فنیوحرفهای غیردولتی تبدیل شوند.
این اقدامات به افزایش آموزش فنیوحرفهای غیردولتی و در مجموع افزایش آموزشهای فنیوحرفهای کمک میکند؛ موضوعی که در قانون برنامه هفتم توسعه نیز بسیار مورد تأکید قرار گرفته است.
همواره تأکید شده است که باید از «دالان کنکور» عبور کنیم و به «دالان اشتغال» برسیم. ما این موضوع را فرصت خوبی برای اشتغال دانشآموزان و آیندهسازان نظام میدانیم و به همین خاطر تلاش داریم در مدارس غیردولتی به توسعه هنرستانهای فنیوحرفهای نیز بپردازیم.
این سه کارویژه به افزایش دانشآموزان در رشتههای فنیوحرفهای در هنرستانهای غیردولتی کمک خواهد کرد.
مدارس هیئتامنایی در سال جاری چه وضعیتی دارند و چه تعداد از این مدارس فعال هستند؟
درباره مدارس هیئتامنایی، قبلاً حدود سه هزار و ۵۰۰ مدرسه داشتیم. در این زمینه آسیبشناسی انجام دادهایم. در سالهای گذشته مطالعاتی در پژوهشکده تعلیم و تربیت و مطالعات آموزش و پرورش و همچنین مرکز پژوهشهای مجلس انجام شده و چند کارگروه نیز موضوع مدارس هیئتامنایی و تنوع مدارس را بررسی کردهاند.
از سوی دیگر، در سند تحول بنیادین نیز اشاره شده است که مدیریت مدارس به روش هیئتامنایی باشد.
با نگاه بلندی که وزیر آموزشوپرورش داشتند، تصمیم بر این گرفته شد که در راستای اجرای سند تحول بنیادین، تمامی مدارس دولتی را به سمت مدیریت به روش هیئتامنایی ببریم و از ظرفیت هیئتامنا برای تصمیمسازی و تصمیمگیری در جهت ارتقای کیفیت مدارس استفاده کنیم.
در سند تحول بنیادین، مدرسه به عنوان کانون تربیت در محله شناخته شده است. بنابراین لازم است محله، مسجد، اولیا، صاحبان فکر و خیرین بتوانند در مدرسه حضور داشته باشند تا مدرسه به کانون تربیت در محله تبدیل شود.
دستورالعمل جدید این موضوع در شورای عالی آموزش و پرورش بررسی و تصویب شده و پس از طی مراحل نهایی، ابلاغ خواهد شد.
مدارس هیئتامنایی امسال شهریه دریافت نمیکنند
مدارس هیئتامنایی امسال چگونه فعالیت میکنند؟
با توجه به اینکه منتظر ابلاغ دستورالعمل جدید شورای عالی آموزش و پرورش هستیم، دو تصمیم گرفتیم.
نخست اینکه مدارس هیئتامنایی موجود در زمان ثبتنام از دانشآموزان شهریه دریافت نکنند. گزارشی که امروز ارائه شد، نشان میدهد حدود ۹۸ درصد مدارس این موضوع را رعایت کردهاند و درباره دو درصد باقیمانده نیز اعلام شده است که برخورد جدی انجام شود.
موضوع دیگر، محدوده جغرافیایی ثبتنام است؛ چراکه در سالهای گذشته برخی ثبتنامها از خارج از محدوده انجام میشد. امسال در بخشنامهای که بنده ارسال کردم، تأکید شد مدارس هیئتامنایی موجود در محدوده جغرافیایی خود ثبتنام کنند و تا زمان ابلاغ دستورالعمل جدید نیز شهریه دریافت نکنند.
امیدواریم با ابلاغ آییننامه جدید بتوانیم از ظرفیت خیرین منطقه و محله، مسجد، نخبگان تعلیم و تربیت و سایر ظرفیتهای موجود برای مدیریت این مدارس استفاده کنیم و این مدارس را در مسیر «مدرسه تراز سند تحول بنیادین» قرار دهیم.
ارزیابی عملکرد شوراهای آموزش و پرورش و معرفی استانهای برتر
ارزیابی عملکرد شوراهای آموزش و پرورش بر چه اساسی انجام شده است؟
شوراهای آموزش و پرورش یکی از مهمترین سازوکارهای قانونی برای تحقق حکمرانی مشارکتی در نظام تعلیم و تربیت و بهرهگیری از ظرفیتهای ملی و محلی برای حل مسائل آموزش و پرورش هستند.
بر همین اساس، ارزیابی عملکرد شوراها صرفاً با هدف سنجش تعداد جلسات و مصوبات انجام نشده، بلکه تلاش شده است میزان اثربخشی شورا در کیفیتبخشی به تعلیم و تربیت، بسیج ظرفیتهای استان، تحقق عدالت آموزشی و ارتقای کیفیت حکمرانی محلی مورد سنجش قرار گیرد.
در ارزیابی عملکرد سالانه، مستندات عملکرد شوراها در قالب ۱۹ نمونبرگ تخصصی گردآوری، امتیازات معاونتهای تخصصی وزارت آموزش و پرورش دریافت و در نهایت، بررسیهای میدانی ناظران دفتر امور شوراها نیز در فرایند ارزیابی لحاظ شده است. در مجموع، هزار امتیاز به شاخصهای تخصصی ارزیابی عملکرد شوراها اختصاص یافته است.
عملکرد شوراها در چه حوزههایی ارزیابی شد؟
عملکرد شوراها در چهار حوزه اصلی مورد ارزیابی قرار گرفت:
1. حکمرانی مشارکتی و راهبری اثربخش: میزان برگزاری منظم جلسات، میزان حضور اعضا، میزان تحقق مصوبات، کیفیت و ابتکاری بودن تصمیمات، تشکیل کارگروههای تخصصی، توانمندسازی اعضا و دبیرخانه و پاسخگویی و ارزیابی شوراهای شهرستانها و مناطق.
۲. کیفیتبخشی به تعلیم و تربیت و تحقق سند تحول: میزان اثرگذاری شورا در توسعه پوشش تحصیلی، ارتقای نتایج آموزشی، توسعه مهارتآموزی و هنرستانها، هوش مصنوعی، پژوهش، ورزش و سلامت، فعالیتهای فرهنگی و تربیتی، توسعه فضاهای آموزشی و پرورشی و استقرار «مدرسه تراز سند تحول بنیادین».
۳. بسیج منابع و توسعه سرمایه اجتماعی آموزش و پرورش: میزان موفقیت استان در اجرای احکام مالی قانون شوراها، جذب اعتبارات، استفاده از مسئولیت اجتماعی بنگاهها، مولدسازی، جذب مشارکت خیرین و دستگاههای اجرایی، بهرهگیری از ظرفیت شهرداریها و سایر منابع و ظرفیتهای اجتماعی و اقتصادی.
۴. عدالت آموزشی و عدالت سرزمینی: میزان توجه شورا به مناطق محروم، مناطق آزاد، مرزی و کمترتوسعهیافته، دانشآموزان دارای نیازهای ویژه، توسعه عادلانه فضاها و امکانات آموزشی و پرورشی و استفاده از ظرفیت شورا برای حل مسائل خاص مناطق آزاد و مرزی.
این رویکرد، شورا را از یک ساختار صرفاً اداری و جلسهمحور به یک نهاد مؤثر در حکمرانی محلی تعلیم و تربیت تبدیل میکند؛ نهادی که باید بتواند میان سیاستهای ملی و اقتضائات محلی پیوند برقرار کند، ظرفیتهای جامعه و دستگاههای اجرایی را به میدان آورد و نتیجه تصمیمات خود را در کیفیت و عدالت آموزشی نشان دهد.
استانهای دارای بالاترین عملکرد
کدام استانها بالاترین عملکرد کلی را در ارزیابی شوراهای آموزش و پرورش کسب کردند؟
بر اساس مجموع امتیازات حاصل از ارزیابی، استانهای سمنان، کرمانشاه، تهران، هرمزگان، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان رضوی بالاترین عملکرد کلی را کسب کردند.
همچنین آذربایجان شرقی در شاخصهای آموزشی و پرورشی، مرکزی در اجرای احکام مالی قانون و جلب مشارکت خیرین و دستگاهها و یزد در عملکرد دبیرخانه شورا، برگزاری جلسات و کیفیت مصوبات، بالاترین امتیاز را به دست آوردند.
استانداران برگزیده بر چه اساسی انتخاب شدند؟
استانداران برگزیده صرفاً به دلیل برگزاری بیشتر جلسات شوراهای آموزش و پرورش مورد تقدیر قرار نگرفتند؛ آنان به این دلیل برگزیده شدهاند که توانستهاند ظرفیت شورا را به یک سازوکار واقعی برای حکمرانی مشارکتی، بسیج منابع و ظرفیتهای استان، حل مسائل تعلیم و تربیت، ارتقای کیفیت آموزشی و پرورشی و پیشبرد عدالت آموزشی تبدیل کنند.
این ارزیابی نشان میدهد هرجا استاندار، شورا را جدی گرفته و ظرفیت دستگاههای استان، شهرداریها، خیرین، صنعت، دانشگاه و جامعه را در خدمت آموزش و پرورش قرار داده و شورا از یک جلسه اداری به یک کانون حل مسئله برای تعلیم و تربیت تبدیل شده است، شورا توانسته عملکرد مؤثری داشته باشد.
* اسامی شوراهای آموزش و پرورش استانهای برتر
۱. سمنان به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی.
۲. کرمانشاه به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی.
۳. تهران به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی.
۴. هرمزگان به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی و همچنین جلب و جذب مشارکت خیرین.
۵. اصفهان به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی.
۶. کهگیلویه و بویراحمد به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی و همچنین جلب مشارکت شهرداریها در دریافت عوارض سهم آموزش و پرورش و تحقق بند ۳ ماده ۱۳ قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش.
۷. خراسان رضوی به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق کل شاخصهای ارزیابی.
۸. آذربایجان شرقی به دلیل کسب بالاترین امتیاز در تحقق شاخصهای آموزشی و پرورشی؛ شاخصهایی که از سوی معاونتهای تخصصی وزارت آموزش و پرورش اعلام شده است.
۹. مرکزی به دلیل کسب بالاترین امتیاز در اجرای مواد مالی قانون تشکیل شوراها و جلب و جذب مشارکت خیرین و سایر دستگاههای اجرایی.
۱۰. یزد به دلیل کسب بالاترین امتیاز در عملکرد دبیرخانه شورای استان، از جمله برگزاری جلسات، کیفیت مصوبات و میزان حضور اعضای شوراها./فارس
ارسال دیدگاه