کمانه/ سرویس جامعه: نحوه بزرگ‌کردن کودکان، فقط سرنوشت آن‌ها را تعیین نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند بر سلامت کل جامعه اثر بگذارد. نظرسنجی‌های صورت‌گرفته در سه کشور با فرهنگ‌های متفاوت نشان می‌دهد کودکانی که با حمایت و محبت بزرگ می‌شوند، در بزرگسالی به دیگران بیشتر اعتماد می‌کنند و احساس تعلق بیشتری به جامعه خود دارند.

کودک وقتی در خانه ناراحت یا مضطرب است، به والدین یا مراقبش پناه می‌برد. بازی آزاد، یعنی وقتی کودک خودش انتخاب می‌کند چطور بازی کند، نیز به کودک امکان می‌دهد دنیا را کشف کند. مطالعه‌ای به سرپرستی دانشگاه ناتینگهام نشان داد این تجربه‌ها، همراه با فضای گرم و محبت‌آمیز در خانه، با سلامت روان بهتر در سال‌های بعدی زندگی مرتبط است.

چرا تجربه‌های مثبت مهم‌تر از نبودن تجربه‌های منفی است

تجربه‌های خوب کودکی به سلامت روان در بزرگسالی کمک می‌کنند، اما فقط اینکه کودک تجربه‌های بد نداشته باشد، کافی نیست. این یافته نشان می‌دهد جلوگیری از آسیب به‌تنهایی کافی نیست.

در بریتانیا، آمریکا و ژاپن، بزرگسالانی که در کودکی بیشتر حمایت می‌شدند، سالم‌تر و شادتر بودند، از زندگی‌شان راضی‌تر بودند و اضطراب کمتری داشتند. این موضوع روی احساس آن‌ها به دیگران نیز تأثیر داشت؛ برای مثال، این افراد از روابط اجتماعی‌شان راضی‌تر بودند، احساس تعلق خاطر بیشتری به محله‌شان داشتند و به دیگران بیشتر اعتماد می‌کردند.

این یافته‌ها که در مجله هپینِس استادیز/ Journal of Happiness Studies منتشر شده، با وجود تفاوت‌های فرهنگی چشمگیر، در هر سه کشور یکسان بود. این ارتباط‌ها پس از در نظرگرفتن عواملی مثل درآمد و تحصیلات هم همچنان قوی باقی ماندند؛ یعنی احتمالاً تصادفی نبودند.

آشیانه تکامل‌یافته چیست؟

پژوهشگران این تجربه‌های کودکی را از دریچه آشیانه تکامل‌یافته بررسی کردند. آشیانه تکامل‌یافته یعنی مجموعه روش‌هایی که نوزادان انسان در طول تکامل برای رشد سالم به آن‌ها نیاز داشته‌اند.

تکامل یعنی تغییرات تدریجی که در طول هزاران سال در گونه‌های زنده رخ می‌دهد. به بیان ساده، بدن و ذهن نوزادان در طول هزاران سال به گونه‌ای شکل گرفته که انتظار دارد این روش‌ها را دریافت کند.

این روش‌ها شامل عبارت‌اند از:

پاسخ‌دادن به گریه نوزاد،
تماس بدنی مکرر (مثل بغل‌کردن)،
شیردهی،
بازی آزاد،
مراقبت چندنفره (یعنی چند نفر از خانواده در بزرگ‌کردن کودک مشارکت کنند).
پژوهشگران می‌گویند این روش‌ها برای رشد سالم حیاتی هستند. دکتر یوجین مالثوس (Eugene Malthouse)، سرپرست مطالعه از دانشکده اقتصاد دانشگاه ناتینگهام، می‌گوید: می‌دانیم تجربه‌های کودکی نقشی حیاتی در شکل‌دهی به سلامت روان در طول زندگی دارند. مطالعه ما نشان می‌دهد باید به نحوه بزرگ‌کردن کودکان از دیدگاه تکاملی نگاه کنیم، چون محیط‌هایی که ما به‌عنوان یک گونه در آنها تکامل یافتیم، بسیار متفاوت از محیط‌هایی است که بسیاری از مردم امروز در آن زندگی می‌کنند.

مطالعه چگونه انجام شد؟

گروه پژوهشی دانشگاه ناتینگهام با همکاری پژوهشگران دانشگاه واریک و دانشگاه اوساکا پاسخ‌های بزرگسالان ۱۸ تا ۳۴ ساله را بررسی کردند. شرکت‌کنندگان تجربه‌های کودکی خود را گزارش کردند و سپس به سؤال‌هایی درباره سلامت روان فعلی‌شان پاسخ دادند.

سلامت روان به معنای احساس خوب‌بودن، رضایت از زندگی و نداشتن اضطراب است. بسیاری از سؤال‌هایی که در این مطالعه استفاده شد، همان‌هایی هستند که دفتر آمار ملی بریتانیا در ارزیابی‌های سلامت روان به‌کار می‌برد.

تجربه‌های کودکی شرکت‌کنندگان را می‌شد به دو دسته مثبت و منفی تقسیم کرد. این کار به پژوهشگران اجازه داد بین داشتن تجربه‌های حمایتی و دورماندن از تجربه‌های مضر تفاوت قائل شوند.

بسیاری از پژوهش‌های قبلی بر اجتناب از تجربه‌های منفی تأکید داشتند، اما این مطالعه نشان داد تجربه‌های مثبت رابطه قوی‌تری با سلامت روان بزرگسالی دارند.

محدودیت‌های مطالعه

بزرگسالان در این مطالعه با نگاه به گذشته زندگی‌ خود، تجربه‌های کودکی‌شان را یادآوری می‌کردند. به همین دلیل، این یافته‌ها ثابت نمی‌کند که تجربه‌های کودکی واقعاً باعث این نتایج شده‌اند یا خیر. ممکن است عوامل دیگری مثل ژنتیک یا شرایط زندگی فعلی هم در این ارتباط نقش داشته باشند.

مالثوس می‌گوید: در مجموع، نتایج ما نشان می‌دهد فراهم‌کردن تجربه‌هایی که نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی کودکان را برآورده می‌کند، اهمیت زیادی دارد. همچنین نشان می‌دهد آشیانه تکامل‌یافته چارچوب مناسبی برای فکرکردن به این تجربه‌هاست.

جمع‌بندی

این مطالعه نشان می‌دهد تجربه‌های مثبت کودکی، مثل حمایت، محبت و فرصت بازی آزاد، با سلامت روان بهتر، اعتماد بیشتر به دیگران و احساس تعلق قوی‌تر در بزرگسالی مرتبط است. به گفته پژوهشگران، فقط جلوگیری از تجربه‌های منفی کافی نیست؛ بلکه باید برای کودکان تجربه‌های مثبت ایجاد کرد. این یافته‌ها در سه کشور با فرهنگ‌های متفاوت یکسان بود و نشان می‌دهد نحوه بزرگ‌کردن کودکان می‌تواند بر سلامت جامعه در سراسر جهان اثر بگذارد. /ایرنا

منبع علمی: وبگاه سای‌تِک‌دِیلی